Prokloraz, 1978’de tanıtılan bir imidazol mantar ilacıdır ve mantarların büyümesini kontrol etmek için Avrupa, Avustralya, Asya ve Güney Amerika’da bahçecilik ve tarımda yaygın olarak kullanılır. Amerika Birleşik Devletleri’nde kullanım için kayıtlı değildir. Diğer azol fungisitlerine benzer şekilde prokloraz, mantar hücre zarının temel bir bileşeni olan ergosterolun, lanosterolden üretimi için gerekli olan lanosterol 14α-demetilaz (CYP51A1) enziminin bir inhibitörüdür.
Prokloraz, aşağıdaki organizmalara karşı etkili , geniş spektrumlu, koruyucu ve iyileştirici bir fungisittir:
- Alternaria spp.,
- Botrytis spp.
- Erysiphe spp.
- Helminthosporium spp.
- Fusarium spp.
- Pseudocerosporella spp.
- Pyrenophora spp.
- Rhynchosporium spp.
- Septoria spp.
Birçok imidazol ve triazol mantar ilacı ve mantar önleyici ilaç gibi, prokloraz da eylemlerinde özellikle seçici değildir. Farelerde üreme bozuklukları oluşturduğu gösterilmiştir. Bu nedenle, prokloraz bir endokrin bozucu olarak kabul edilir. Toksik bir pestisittir ve anne karnında maruziyet görüldüğü takdirde bile bireyde ergenlikte etkileri görülmeye devam edebilir.
Sağlık Üzerindeki Etkileri Nelerdir?
Yapılan bir araştırmayla Proklorazın insan sağlığı üstündeki etkileri ortaya konumuştur. Bu araştırmaya göre İn vivo prokloraz, Hershberger testinde üreme organlarının ağırlıklarını azaltarak, prostatta androjenle düzenlenen gen ekspresyonlarını etkileyerek ve luteinize edici hormon düzeylerini artırarak bir antiandrojen görevi görür. Proklorazın gelişimsel etkilerini araştırmak için hamile Wistar barajlarına perinatal olarak 30 mg/kg prokloraz verilmiştir. Sonuçlar, proklorazın gestasyonun 21. gününde erkek fetüslerde plazma ve testiküler testosteron düzeylerini önemli ölçüde azalttığını, buna karşın testiküler progesteronun arttığını göstermiştir. Erkek yavrularda meme başı tutmada önemli bir artış bulundu ve bulbourethral bezlerin ağırlığı azalmıştır. Genel olarak, bu sonuçlar proklorazın erkek yavruları perinatal maruziyetten sonra dişileştirdiğini ve bu etkilerin en azından kısmen azalmış fetal steroidogenezden kaynaklandığını göstermektedir.
Prokloraz Kullanım Sınırı Nedir?
Bu tür etkilere sahip bir mantar ilacının bu kadar yaygın olarak kullanılması bir endişe nedenidir ve kullanımının azaltılması, böylece insan maruziyeti riskinin en aza indirilmesi gerekir. Bu yüzden ABD Prokloraz kullanım lisansını vermemiştir. Avrupa Birliği ve ülkemizde ise kullanımı belli bir MRL değeriyle sınırlandırılmıştır. Bu bölgeler için MRL değeri 0,03 mg/kg – ppm olarak belirlenmiştir.
