Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi’nin (EFSA) 2021 yılı gıdalardaki pestisitler konulu raporuna göre, AB pazarındaki gıdaların çoğu, yasal olarak izin verilen maksimum kalıntı seviyeleri (MRL’ler) altında pestisit kalıntıları içermektedir. Ancak son yıllarda, özellikle greyfurt ürünlerinde, pestisit kalıntılarının MRL’leri aşma oranı biraz artmıştır.
Rapor için 2021 yılında AB’de toplam 87.863 gıda numunesi toplanmıştır. Sonuçların analizi, numunelerin %96,1’inin yasal olarak izin verilen seviyelerin altında olduğunu göstermektedir. Ayrıca, AB koordineli kontrol programının (EU MACP) bir parçası olarak 13.845 numune alt kümesi analiz edilmiş ve bu örneklerin %97,9’unun MRL’lerin altında olduğu tespit edilmiştir. EFSA’ın yıllık raporu, AB Çok Yıllık Kontrol Programı (ÇYKP) kapsamında toplanan uyumlulaştırılmış ve karşılaştırılabilir verilerin yanı sıra, tekil AB Üye Devletleri, Norveç ve İzlanda tarafından yürütülen ulusal kontrol faaliyetlerinin bir parçası olarak toplanan verileri de içermektedir.
AB Çok Yıllık Kontrol Programı (ÇYKP) çerçevesinde, 2021 yılında rastgele seçilen 12 farklı gıda ürününden numune alınmıştır. Bu numuneler arasında patlıcan, muz, brokoli, kültür mantarları, greyfurt, kavun, tatlı biber, sofralık üzüm, sızma zeytinyağı, buğday, sığır yağı ve tavuk yumurtası bulunmaktadır. EU ÇYKP tarafından incelenen bu numunelerden:
- %58,1’i (8.043 numune) ölçülebilir düzeyde pestisit kalıntısı içermemekte,
- %39,8’i (5.507 numune) MRL’leri aşmayacak şekilde veya onlara eşit konsantrasyonlarda bir veya daha fazla pestisit kalıntısı içermekte,
- %2,1’i (295 numune) ise izin verilen seviyelerin üzerinde pestisit kalıntıları içermektedir.
Aynı ürün seçimi her üç yılda bir örneklenir. Bu, raporlar arasındaki eğilimlerin belirlenebileceği anlamına gelir. Pestisit kalıntılarının MRL’yi aşma oranı 2018’den 2021’e yükselmiştir (%1,4’ten %2,1’e), ancak greyfurt hariç, ortalama MRL aşım oranı 2018’de olduğu gibi 2021’de %1,4 olarak kalmıştır. 2021’de AB dışından ithal edilen greyfurtlarda pestisit kalıntılarının daha fazla bulunması dikkat çekmiştir ve bu nedenle Avrupa Komisyonu aynı yıl sınır kontrollerini artırma kararı almıştır.
Kontrol programlarının ayrıntılı sonuçları, erişilebilir tablo ve grafikler biçiminde EFSA’nın web sitesinde mevcuttur.
EFSA ayrıca, pestisit kalıntı örneklemesi ve analizinin sonuçlarına ilişkin incelemenin bir parçası olarak bir beslenme risk değerlendirmesi de gerçekleştirdi. Ek olarak, mevcut veriler kullanılarak, ilk kez bir maddenin alt kümesi üzerinde bir pilot olasılık değerlendirmesi başlatıldı. Rapor, 2021’de analiz edilen gıda ürünlerinin tüketici sağlığı için bir endişe oluşturma ihtimalinin düşük olduğunu öne sürmektedir. Yine de rapor, pestisit kalıntıları için Avrupa kontrol sistemlerinin etkinliğini artırmaya yönelik bir dizi tavsiye içermektedir.
